Στην Αγια-Σοφιά χωρίς λόγια [α΄ ]

Τιμή σε μια κεντήστρα

Το σπίτι απ' έξω απεριποίητο: τα ντουβάρια άβαφα, γεμάτα από την υγρασία αυτού του τόπου. Χαραγμένα από τις ρωγμές που άφησε ενθύμιο ο Εγκέλαδος, μέχρι να 'ρθει πάλι. Τα παντζούρια άβαφα κι αυτά, ξερχαβαλωμένα, με σάπιο ξύλο και μεντεσέδες σκουριασμένους. Το περβάζι βρώμικο. Ενώ η περγουλιά προσφέρει τη δροσιά της ακαθάριστη, με φύλλα ξερά.

Μα η κουρτίνα...

Καθαρή και καλοσιδερωμένη. Πάλλευκη, με σχέδιο δαιδαλώδες, χωρίς τάσεις αφαίρεσης. Δουλεμένη από τα χέρια της, χρόνια πριν, κι εσχάτως βγαλμένη απ' το μπαούλο με τα προικιά, αφού "για ποιον να τα φυλάω;". Κοφτοκέντι περίπλοκο κι αριστουργηματικό, εφάμιλλο αναγνωρισμένων έργων της σύγχρονης Τέχνης.

-Τι τραβάς εκεί;

-Το παράθυρό σου.

-Το παρεθύρι;

-Μου άρεσε η κουρτίνα.

-Α θες, να σου τη δώκω για να βγάλεις το σκέδιο. Απ' τη φωτογραφία δε θα το καταλάβεις και θα λαθέψεις!

-Θα το καταλάβω. Δε χρειάζεται. Θα το καταλάβω.

Ντράπηκα να της πω ότι εγώ ούτε και να κεντάω ξέρω...

Άτομα με αναπηρία ισότιμοι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Υπογράφω για μία Ευρωπαϊκή Ένωση στην οποία τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία θα προστατεύονται μέσω της θέσπισης αποτελεσματικής νομοθεσίας, θα καταπολεμούνται όλες οι μορφές διάκρισης και θα διασφαλίζεται η πλήρης ένταξη 50 εκατομμυρίων πολιτών με αναπηρία στην Ευρωπαϊκή κοινωνία.

Υπογράψτε προκειμένου να συλλεχθούν 1.000.000 υπογραφές.

Στον ρυθμό του ζεϊμπέκικου της Ευδοκίας

Μια κορυφαία στιγμή του ελληνικού κινηματογράφου είναι η ταινία του Αλέξη Δαμιανού Ευδοκία (1971). Το γνωστό ζεϊμπέκικο του Λοΐζου, που περιλαμβάνει, θεωρείται από πολλούς εθνικό άσμα και διακρίνεται για τον ρεαλισμό και την δωρική του διάσταση. Αυτόν τον σπάνιο χορό προτείνω να θυμηθούμε σήμερα.

Θερινό ηλιοβασίλεμα από τη βεράντα μου

Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΤΛΟΦΟΡΕΙ ΤΗ ΦΥΣΗ

Ο ήλιος με το δικό του τρόπο τιτλοφορεί τη φύση. Ιδού πως:

Την πλησιάζει νύχτα από τα νώτα. Ύστερα

εμφανίζεται στον ορίζοντα του κειμένου κι ενσωματώνεται μια στιγμή

στην πρώτη γραμμή για ν' αποκοπεί αμέσως.

Και νάτη εδώ μια ματωμένη στιγμή.

Τότε, ανατέλλοντας σιγά σιγά, φτάνει στο ζενίθ

όπου η σωστή θέση του τίτλου, κι όλα είναι ακριβοδίκαια, όλα

ανάγονται στον ήλιο μ΄ αχτίνες ισομήκεις κι ισοδύναμες.

Έπειτα όμως δύει σιγά σιγά προς την κάτω δεξιά

γωνία της σελίδας, και καθώς διαβαίνει την τελευταία γραμμή

για να βυθιστεί ξανά στο σκότος και τη σιωπή,

να πάλι μια καινούρια ματωμένη στιγμή.

Γρήγορα η σκιά κυριεύει το κείμενο που γίνεται

σε λίγο αδιάβαστο.

Τότε αντηχεί η κατακραυγή της νύχτας.

[Francis Ponge, Η φωνή των πραγμάτων, Μτφρ. Χριστόφορος Λιοντάκης]

Εξόρμηση στις Γαλλικές Άλπεις

Η οροσειρά των Άλπεων έχει κατά καιρούς χαρακτηριστεί ως "ραχοκοκαλιά της Ευρώπης" και δικαίως, αν σκεφτούμε ότι ξεκινώντας από την Μεσόγειο και τον Κόλπο της Γένοβας καταλήγει στην Βιέννη, ενώνοντας τη νότια με τη βόρεια Ευρώπη.

Οι Άλπεις εκτείνονται σε 1500 περίπου χιλιόμετρα, με μέγιστο πλάτος τα 200 χιλιόμετρα και υψηλότερη κορυφή το Λευκό Όρος (Mont Blanc), ύψους 4808 μέτρων.

Σύγχρονοι αυτοκινητόδρομοι και σιδηροδρομικές γραμμές διασχίζουν την οροσειρά κι ενώνουν τις πόλεις που χτίστηκαν στις Άλπεις (Λουκέρνη, Ιντερλάκεν, Ίνσμπρουκ, Ζάλτσμπουργκ, Γκρενόμπλ, Ανσύ, Μπέργκαμο, Σαλούτσο, Ρίβολι κ. α. ) με πολυσύχναστους σταθμούς χειμερινών αθλημάτων, ειδυλλιακά τοπία όπως η ιταλική λίμνη Κόμο και ορεινές περιοχές όπου πηγάζουν ποταμοί όπως ο Ροδανός, ο Ρήνος, ο Δούναβης κι ο Πάδος.

Οι φωτογραφίες, εδώ, από μια περσινή εξόρμησή μας στο γαλλικό κομμάτι των Άλπεων.

Στη Μονή της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη

"Η μονή της Χώρας (Καχριέ τζαμί) είναι το σημαντικότερο μνημείο της εποχής των Παλαιολόγων και λόγω του μοναδικού του εικονογραφικού προγράμματος ένα από τα σπουδαιότερα καλλιτεχνικά δημιουργήματα της βυζαντινής τέχνης.

[...] Ανώνυμος βιογράφος του 9ου αι. αποδίδει την ίδρυση στον Άγιο Θεόδωρο, θείο της Θεοδώρας. Ο Ιουστινιανός τον έφερε στην Κωνσταντινούπολη για να ενισχύσει την εκκλησία στον αγώνα της κατά των Θεοπασχιτών (536). Εγκατέστησε τον Θεόδωρο, έξω από τα τείχη, στη χώρα όπου υπήρχε ναΐσκος και κελλί. Ο Θεόδωρος, βοηθούμενος από το αυτοκρατορικό ζεύγος, έχτισε μοναστήρι. Αλλά σε γενόμενο σεισμό το 557 καταστράφηκε. Με τη βοήθεια πάλι του Ιουστινιανού ξαναχτίστηκε νέο, μεγαλύτερο μοναστήρι, με τρουλλαίο ναό αφιερωμένο στην Παναγία και με εσωτερική μαρμάρινη διακόσμηση.

[...] Η μονή της Χώρας μετετράπη σε τέμενος στα τέλη του 15ου αι. Σήμερα είναι μουσείο.

Φαίνεται ότι μετά την Άλωση ο ψηφιδωτός διάκοσμος σκεπάστηκε. [...] Σοβαρές εξάλλου φθορές έπαθε το μνημείο από τις κατά καιρούς πυρκαϊές και τους σεισμούς.

Από το 1876 άρχισαν σιγά-σιγά να αποκαλύπτονται τα ψηφιδωτά.

[...] Ο ψηφιδωτός διάκοσμος του ναού και οι τοιχογραφίες του παρεκκλησίου αποτελούν ζωγραφικό υπόμνημα για το ανεβασμένο ποιοτικά επίπεδο, την ιδεολογική κατεύθυνση, την αναβίωση των κλασσικών γραμμάτων, την καλλιτεχνική καταξίωση και το υψηλό ήθος της Αναγεννήσεως των Παλαιολόγων κατά τον 14ο αι.

Η μονή της Χώρας είναι μιά από τις σημαντικότερες και ωραιότερες πινακοθήκες στον κόσμο."

[Αθανασίου Παλιούρα, "Μονή της Χώρας", στον τόμο Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, 1989]

Τρία γαλλικά ποιήματα για το Καλοκαίρι

[Ανθολόγηση - Μετάφραση: Δέσποινα Καποδίστρια]

Η ακρογιαλιά με τη λευκή άμμο
Μπουντρούμια πύργων από άμμο
Πολεμίστρες της λησμονιάς
Πάντα όλα είναι ίδια
Κι όμως άλλαξαν όλα
Ήσουν γυμνή στον ήλιο
Ήσουν γυμνή κολύμπαγες
Τα βότσαλα με τη θάλασσα τυλίγονταν
Και πάντα πάντα θ’ ακούω
Το γλυκό ρεφρέν τους από πέτρες χαρούμενες
Το χαρούμενο ρεφρέν τους από βρεγμένες πέτρες
Σπαραγμένο ρεφρέν των διακοπών
Χαμένο στα κύματα της ανάμνησης
Σπαραγμένες αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας
Καμένης ζωντανής απ’ την επιθυμία
Θαυμαστή ανάμνηση της παιδικής ηλικίας
Θαμπωμένης απ’ την ηδονή.
[Jacques Prévert, Ιστορίες, 1946]


Ήλιος
Ήλιος ανεύρετος
Ήλιος επανάληψη
Ήλιος πόνος
Ήλιος οπτασία της αυγής
Ήλιος ευρέτης
Ήλιος Ρωμαίος και Ιουλιέτα χωρισμένοι
Ήλιος προς το εσωτερικό
Ήλιος διάσταση
Ήλιος κοιλιά μαιάνδρων
Ήλιος επίμονος
Ήλιος μαύρο κρύσταλλο
Ήλιος ηλεκτρονική κάλπη
Ήλιος ατομική καρδιά
Ήλιος άρωμα κρασιού ξεθυμασμένο
Ήλιος του κεραυνοβόλου Ειρηνικού
Ήλιος γιουχαρισμένος από ανθρώπους δίχως τύχη
Ήλιος που έπεσε στα χέρια του Τζίμι Χέντριξ
Ήλιος – Κιόσκι
Ήλιος – Ίλιγγος
Ήλιος για πούλημα
Ήλιος για νοίκιασμα
Ήλιος εμπρηστής του θορύβου
Ήλιος – Δοτήρας
Ήλιος ερείπια ενέργειας
ΗΛΙΟΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗ ΤΟ ΑΙΜΑ ΚΥΛΗΣΕ
[Claude Pélieu, Αυτό που λέει το στόμα του ίσκιου μέσα στο μπρούτζινο αστέρι ενός κεφαλιού, 1969.]


Νύχτα Καλοκαιριού

Ολόκληρη η πόλη μέσα στη νυχτερινή της βοή
Ξεχύνεται σε ηχητικά κύματα

Περνώντας από τα ψηλά παράθυρα του καύσωνα
Το μπάσο των ροκάδων υπόκωφα συνοδεύει
Το Salve Regina των Ολοκρατικών

Γέλια λόγια ασυνάρτητα ψιθυρίσματα
Βόμβοι και μακρόσυρτοι κρότοι

Μυρωδιές μυρωδιές δυνατές έως θανάτου
Σκόνες και στάχτες αποπνικτικές
Γύρεις ιπτάμενες και γάτοι περιπλανώμενοι

Οι γριούλες που βασανίζουμε και δολοφονούμε
Μες στα κλειστά δωμάτια
Μένουν κρυφές και κρυμμένες
Μέχρι το τέλος
Χωρίς καμιά αντιληπτή κραυγή
Μες στη μαύρη βροντώδη πόλη
Ταραχώδη νυχτερινά πανηγύρια
Αγόρια και κορίτσια διακρίνονται απ’ τη μυρωδιά
Μες στην κουφόβραση του καμινιού
Ο έρωτας και τα ναρκωτικά κυκλοφορούν
Κάτω απ’ το διαπεραστικό νέον
Κάτω απ’ τη σκοτεινή καμάρα των σοκακιών

Ενώ στον χωρίς φεγγάρι και ήλιο ουρανό
Σκοτεινοί μάντεις τούς υπόσχονται το τέλειο άστρο
Απολαύσεις και θάνατος μπερδεμένα σε μια μόνο λάμψη.
[Anne Hébert, Η μέρα δεν έχει ίσο παρά τη νύχτα, 1992]

Ζωή εφήμερη, αλλά Ζωή

Τα έξι κλωσσοπούλια γεννήθηκαν πριν λίγες μέρες και 'γω τα φωτογράφισα σήμερα μέσα σε μια συσκευασία οικογενειακού παγωτού, όπως ακριβώς μου τα έδειξε γεμάτη περηφάνεια η γειτόνισσα.

Η ζωή τους θα είναι εξαιρετικά εφήμερη με τέλος προδιαγεγραμμένο, ο χώρος τους είναι όλος κι όλος το κουτί από το παγωτό, αλλά αυτό δε με αποθαρρύνει από το να τα κοιτάζω συνεπαρμένη, με αγάπη και θαυμασμό. Γιατί έστω και για λίγο θα έχουν ζήσει, θα έχουν κλωσσήσει τα δικά τους μικρά, κι αυτά τα μικρά με τη σειρά τους τα επόμενα και τα επὀμενα. Και κάπως έτσι η ζωή θα συνεχίζεται.

Από το εργαστήρι της Φύσης

Όλα αναμφισβήτητα τα λουλούδια είναι ωραία. Τα δύο εικονιζόμενα λουλούδια του κήπου μας, όμως, που ανθίζουν στα μέσα του καλοκαιριού δεν είναι μόνο ωραία. Είναι και ξεχωριστά.

Το εύθραυστο Κέρινο (2η φωτό) με τα γλυκά του χρώματα βγάζει μια τρυφερότητα. Μπροστά στα τρια ομόκεντρα άστρα του- το μεγαλύτερο υπορόζ και χνούδινο, το μεσαίο λευκό σαν ψεύτικο και το κεντρικό κιτρινωπό και μικροσκοπικό -όλα πλασμένα με τελειότητα, μόνο θαυμασμό μπορώ να νιώσω.

Ώσπου βλέπω τον Ανθό του κάκτου (1η φωτό) σε χρωματισμό λεοπάρδαλης και, καθώς επεξεργάζομαι τα πέντε πέταλά του, ο θαυμασμός μπερδεύεται με τον φόβο. Μετά, κοιτώντας την καλοσχηματισμένη κεντρική στεφάνη ο φόβος γίνεται έκπληξη. Η δε έκπληξη, παρατηρώντας το άστρο στο κέντρο της στεφάνης, μετατρέπεται σε δέος. Δέος και πάλι δέος...