Παρασκευή 14 Αυγούστου 2009

Παναγία η Σαϋντνάγια στη Συρία


Το Ορθόδοξο Μοναστήρι της Παναγίας της Σαϋντνάγια δεσπόζει στο λόφο της ομώνυμης κωμόπολης στη Συρία κι ανήκει στο Πατριαρχείο Αντιοχείας που εδρεύει στη Δαμασκό, φιλοξενώντας περί τις 40 μοναχές. Είναι ένα από τα μεγαλύτερα προσκυνηματικά κέντρα στη Μέση Ανατολή (το δεύτερο μετά τα Ιεροσόλυμα), όπου συναντιούνται πιστοί από όλον τον κόσμο, κυρίως κατά την ημέρα εορτασμού της Μονής, στις 8 Σεπτεμβρίου, γιορτή του Γενεσίου της Θεοτόκου.


Στο Μοναστήρι, φυλάσσεται εκτός από την πολύτιμη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Σαϋντνάγια, έργο του Ευαγγελιστή Λουκά και μια σημαντική βιβλιοθήκη, πλούσια σε βυζαντινά χειρόγραφα. Επίσης, άξιο μνείας είναι το γεγονός ότι η Μονή έχει συστήσει ένα ίδρυμα για την ανατροφή κι εκπαίδευση δεκάδων ορφανών κοριτσιών.


Η Μονή χτίστηκε περίπου στα 547 μ.Χ. από τον Βυζαντινό Αυτοκράτορα Ιουστινιανό Α΄. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Ιουστινιανός, όντας σε πόλεμο εναντίον των Περσών, διέσχιζε με τα στρατεύματά του την περιοχή της Συρίας. Κατά την διάρκεια μιας έκτακτης στάσης για την αναζήτηση νερού, ο Αυτοκράτορας αντελήφθη μια πανέμορφη γαζέλα και θέλησε να την κυνηγήσει. Την ακολούθησε μέχρι που εκείνη σταμάτησε δίπλα σε μια πηγή στην κορυφή ενός βραχώδους λόφου και προσπάθησε να την χτυπήσει. Τη στιγμή εκείνη η γαζέλα μεταμορφώθηκε σε ομιλούσα εικόνα της Παναγίας και πριν εξαφανιστεί του είπε: «Όχι. Δε θα με χτυπήσεις, Ιουστινιανέ, αλλά θα μου χτίσεις μια εκκλησία σ’ αυτόν εδώ το λόφο».

Ο Αυτοκράτορας διέταξε αμέσως την οικοδόμηση της εκκλησίας αλλά οι αρχιτέκτονές του δεν κατάφερναν να συμφωνήσουν στο επιθυμητό σχέδιο του ναού. Τότε, η Παναγία εμφανίστηκε ξανά στον Ιουστινιανό, αυτή τη φορά με όνειρο και του παρέδωσε το σχέδιο, με βάση το οποίο χτίστηκε ο ναός της Σαϋντνάγια.


Η συριακή λέξη «Σαϋντνάγια» έχει δύο ετυμολογικές εκδοχές. Σύμφωνα με την πρώτη εκδοχή σημαίνει «η Κυρά μας» και προέρχεται από τις λέξεις «Σάυντα» (= Κυρία) και «Νάγια» (= Δική μας). Σύμφωνα με την άλλη εκδοχή σημαίνει «Τόποι κυνηγιού» και προέρχεται από τις λέξεις «Σεΐντ» (= Κυνήγι) και «Ντνάγια» (= Τόποι).


Τρίτη 11 Αυγούστου 2009

Δευτέρα 10 Αυγούστου 2009

Παρασκευή 7 Αυγούστου 2009

Οδυσσέα Ελύτη, Όλα τα πήρε το καλοκαίρι




Όλα τα πήρε το καλοκαίρι
τ' άγριο μαλλί σου στην τρικυμία
το ραντεβού μας η ώρα μία.
Όλα τα πήρε το καλοκαίρι
τα μαύρα μάτια σου το μαντίλι
την εκκλησούλα με το καντήλι.
Όλα τα πήρε το καλοκαίρι
κι εμάς τους δύο χέρι με χέρι.

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι
με τα μισόλογα τα σβησμένα
τα καραβόπανα τα σχισμένα.
Μες στις αφρόσκονες και τα φύκια
όλα τα πήρε τα πήγε πέρα
τους όρκους που έτρεμαν στον αέρα.
Όλα τα πήρε το καλοκαίρι
κι εμάς τους δύο χέρι με χέρι.


[Τα ρω του έρωτα, 1972]

Πέμπτη 6 Αυγούστου 2009

Κυριακή 2 Αυγούστου 2009

Παρασκευή 31 Ιουλίου 2009

Η ιδεολογία στο χρόνο μέσα από εκφάνσεις του πολιτιστικού φαινομένου

Κυκλοφόρησε πριν λίγο καιρό, από τον εκδοτικό οίκο Αντ. Σταμούλη, ο συλλογικός τόμος Η ιδεολογία στο χρόνο μέσα από εκφάνσεις του πολιτιστικού φαινομένου, με την επιμέλεια του Δρ. Δημητρίου Γ. Μαγριπλή. Η έκδοση αυτή αποτελεί τον τρίτο τόμο (του 2009, σελίδες 464) της επιστημονικής σειράς Θεός – Άνθρωπος – Κοινωνία, αφού έχουν προηγηθεί οι συλλογικοί τόμοι Κριτικές Προσεγγίσεις στον Ορθόδοξο πολιτισμό. Όψεις του ελληνικού παραδείγματος (2007) και Όψεις του πολιτιστικού φαινομένου. Επιστημονικές προσεγγίσεις του Θανάτου και της Ζωής (2008).

Ο φετινός τρίτος τόμος προλογίζεται από τον κ. Α. Γ. Κ. Σαββίδη, Καθηγητή Μεσαιωνικής και Βυζαντινής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και χωρίζεται σε τρία μέρη, όπου δημοσιεύονται μελέτες είκοσι γνωστών επιστημόνων.

Στο πρώτο μέρος, με θέμα «η Ιδεολογία στο χρόνο», παρουσιάζονται τα εξής άρθρα: «Η ιδεολογία της αθηναϊκής ηγεμονίας. Από την Realpolitik στην Machtpolitik» του Βασιλείου Λ. Κωνσταντινόπουλου, «Το μετριοπαθές πολίτευμα και η μέση τάξη στην πολιτική ιδεολογία του Θουκυδίδη» του Δημητρίου Κ. Πανομήτρου, «Ιδεολογία και Δικανική Ρητορεία στην Αθήνα της κλασικής περιόδου» της Ελένης Βολονάκη και «Ιδεολογία και κοινωνία στο Βυζάντιο» του Δημητρίου Γ. Μαγριπλή.

Στο δεύτερο μέρος, με γενικό τίτλο «Η έννοια μέσα από εκφάνσεις του Πολιτιστικού φαινομένου», δημοσιεύονται οι ακόλουθες μελέτες: «Ζητήματα Ιδεολογίας και Τέχνης στην Ευρώπη του 17ου και του 18ου αιώνα: Γλυπτική, Ζωγραφική, Ψηφιδωτό» της Αγγελικής Ε. Κοκονάκη, «Η Επίδραση της Ιδεολογίας του Αναγεννησιακού Ανθρωπισμού στην Μπαρόκ Όπερα: Ήχος – Λόγος – Τραγουδιστής» της Αικατερίνης Α. Κουρή, «Η μάχη των ιδεών στην ελληνική λογοτεχνική παραγωγή του 18ου αιώνα: Το Σχολείον των ντελικάτων εραστών του Ρήγα και ο αντίλογός του» του Ιωάννη Γ. Πλεμμένου, «Ιδεολογία και πίστη στη Λογοτεχνία» του Άγγελου Γ. Καλογερόπουλου, «Ιδεολογίες και Ιδεολογήματα στον αθλητισμό» του Νίκου Φακιολά και της Μαρίας Γραίκου, «Ιδεολογία και Κινηματογράφος: Ανάμεσα στην ιστορία και το μύθο: Η ταινία “Η Σωφερίνα”» της Άννας Μ. Κουμανταράκη και τέλος, «Σχολείο και Ιδεολογία: όροι συγκρότησης των βασικών ιδεολογικών αξόνων» του Κώστα Ν. Θεριανού.

Στο τρίτο μέρος, με θέμα «Η Διαπραγμάτευση της έννοιας στο σύγχρονο πολιτιστικό περιβάλλον», οι μελέτες που παρουσιάζονται είναι οι εξής: «Δοκίμιο για την Ιδεολογία. “Αλήθεια” και “Ιδεολογία” για μια κοινωνία ανθρώπινη και ουσιαστική» του Μητροπολίτη Μεσσηνίας Χρυσοστόμου Σαββάτου, «Η γυναικεία φτώχεια: Τάσεις και επιπτώσεις» της Λάουρας Μαράτου – Αλιπράντη, «Ιδεολογικοί προσδιορισμοί του χρόνου και του ατόμου σε μια σύγχρονη ιατροκεντρική πραγματικότητα» του Γεωργίου Τ. Αλεξιά, «Η διαπραγμάτευση ως η κυρίαρχη ιδεολογία του σύγχρονου κόσμου» του Λεωνίδα Α. Παπακωνσταντινίδη, «Οι επιρροές της ιδεολογίας του Ρομαντισμού στη σύγχρονη πολιτιστική πολιτική και διαχείριση» της Μαρίας Α. Κουρή, «Ιδεολογικός σχολιασμός στην οργάνωση και διοίκηση οργανισμών που παράγουν τα δημόσια αγαθά υγείας και παιδείας» του Νικόλα Μ. Πολύζου, «Η Χρονική Εξέλιξη της Ιδεολογίας Μάρκετινγκ στο Πεδίο του Μάρκετινγκ Πολιτισμικών Αγαθών» του Γεωργίου Σ. Σπαή και τέλος, «Ιδεολογία και Νέες Τεχνολογίες» του Θεόδωρου Κ. Κοτσιλιέρη.

Σύμφωνα με τον Καθηγητή κ. Σαββίδη, πρόκειται για μια «συλλογική προσπάθεια άκρως ενδιαφέρουσα, επιστημονικά άρτια και φυσικά μοναδική για την βιβλιογραφική συμβολή της. Η έρευνα πλουτίζεται με την συγκεκριμένη μελέτη και η προσπάθεια τόσο του εκδοτικού οίκου του Αντ. Σταμούλη, όσο και του επιστημονικού υπευθύνου της σειράς και επιμελητή του τόμου κ. Δ. Γ. Μαγριπλή, θεωρούμε ότι στρέφεται με απόλυτη επιτυχία».

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι το εξώφυλλο της καλαίσθητης και καλοτυπωμένης αυτής έκδοσης κοσμεί το πρωτότυπο έργο Ιδεολογία στο χρόνο της ζωγράφου Isabelle Bachmann Karydomatis.

Δέσποινα Καποδίστρια