Αεροδρόμια

Κωνσταντινούπολη



Ζυρίχη

Λάρνακα

Παρίσι

Αθήνα

Η Πόλη των πόλεων άλλοτε και σήμερα

Τότε...

και τώρα...

Στην Αγια-Σοφιά χωρίς λόγια [β΄]

Στην Αγια-Σοφιά χωρίς λόγια [α΄ ]

Στη Μονή της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη

"Η μονή της Χώρας (Καχριέ τζαμί) είναι το σημαντικότερο μνημείο της εποχής των Παλαιολόγων και λόγω του μοναδικού του εικονογραφικού προγράμματος ένα από τα σπουδαιότερα καλλιτεχνικά δημιουργήματα της βυζαντινής τέχνης.

[...] Ανώνυμος βιογράφος του 9ου αι. αποδίδει την ίδρυση στον Άγιο Θεόδωρο, θείο της Θεοδώρας. Ο Ιουστινιανός τον έφερε στην Κωνσταντινούπολη για να ενισχύσει την εκκλησία στον αγώνα της κατά των Θεοπασχιτών (536). Εγκατέστησε τον Θεόδωρο, έξω από τα τείχη, στη χώρα όπου υπήρχε ναΐσκος και κελλί. Ο Θεόδωρος, βοηθούμενος από το αυτοκρατορικό ζεύγος, έχτισε μοναστήρι. Αλλά σε γενόμενο σεισμό το 557 καταστράφηκε. Με τη βοήθεια πάλι του Ιουστινιανού ξαναχτίστηκε νέο, μεγαλύτερο μοναστήρι, με τρουλλαίο ναό αφιερωμένο στην Παναγία και με εσωτερική μαρμάρινη διακόσμηση.

[...] Η μονή της Χώρας μετετράπη σε τέμενος στα τέλη του 15ου αι. Σήμερα είναι μουσείο.

Φαίνεται ότι μετά την Άλωση ο ψηφιδωτός διάκοσμος σκεπάστηκε. [...] Σοβαρές εξάλλου φθορές έπαθε το μνημείο από τις κατά καιρούς πυρκαϊές και τους σεισμούς.

Από το 1876 άρχισαν σιγά-σιγά να αποκαλύπτονται τα ψηφιδωτά.

[...] Ο ψηφιδωτός διάκοσμος του ναού και οι τοιχογραφίες του παρεκκλησίου αποτελούν ζωγραφικό υπόμνημα για το ανεβασμένο ποιοτικά επίπεδο, την ιδεολογική κατεύθυνση, την αναβίωση των κλασσικών γραμμάτων, την καλλιτεχνική καταξίωση και το υψηλό ήθος της Αναγεννήσεως των Παλαιολόγων κατά τον 14ο αι.

Η μονή της Χώρας είναι μιά από τις σημαντικότερες και ωραιότερες πινακοθήκες στον κόσμο."

[Αθανασίου Παλιούρα, "Μονή της Χώρας", στον τόμο Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, 1989]

Στην προεκλογική Κωνσταντινούπολη

Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού στην Κωνσταντινούπολη, μού έκανε μεγάλη εντύπωση ο προεκλογικός στολισμός της πόλης. Σ' όλες τις γειτονιές έβλεπε κανείς χιλιάδες σημαιάκια στα χρώματα των μεγαλύτερων κομμάτων. Οι πιο συνηθισμένες σημαίες ήταν αυτή του κόμματος του Τ. Ερντογάν, σε λευκό φόντο με λογότυπο μια φωτισμένη λάμπα ηλεκτρικού ρεύματος που δήλωνε τον "εκσυγχρονισμό" και η σημαία του εθνικιστικού κόμματος, με τρεις λευκές ημισελήνους σε κόκκινο φόντο, που είχε άμεση σχέση με την εθνική τουρκική σημαία και δήλωνε, προφανώς, την επιστροφή στις ρίζες.

Για περισσότερες λεπτομέρειες δανείζομαι ένα απόσπασμα από το άρθρο της Βασιλικής Σιούτη, "Ανατολίτικο παζάρι οι εκλογές", που δημοσιεύτηκε στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία στις 22.7.2007: "Στη χώρα μας τα «μπάνια του λαού» θεωρούνται ιερά. Οχι όμως και στην Τουρκία, όπου η προεκλογική περίοδος διεξήχθη σε συνθήκες καύσωνα. Οι υψηλές θερμοκρασίες, ωστόσο, δεν εμπόδισαν τον Τ. Ερντογάν να εμφανίζεται στις προεκλογικές συγκεντρώσεις ως Αη Βασίλης: Στις περιοδείες του, μ' ένα πούλμαν, που έφερε το λογότυπο του κόμματός του, σε μία περιοχή όπου τον περίμεναν, έβγαινε στην πόρτα κι άρχιζε να πετάει δώρα στο πλήθος, κυρίως παιχνίδια στα παιδιά. Δώρα για όλους. Αλλά, και στις πλατείες, σε πολλά προεκλογικά κέντρα του κόμματός του, προσφέρονταν δώρα στους περαστικούς: από καφέ, και τσάι μέχρι σαμπουάν και αναπτήρες για τους μεγάλους, παιχνίδια, μολύβια, καπέλα και μπαλόνια για τους μικρούς οπαδούς. Στους δρόμους, όλες αυτές τις μέρες, δεν πρωταγωνιστούν οι αφίσες αλλά οι σημαίες: Κάθε γειτονιά ήταν στολισμένη με πολύχρωμα σημαιάκια. Το χρώμα, άλλωστε, χαρακτηρίζει τις τουρκικές πολιτικές καμπάνιες: Από τις μαντίλες των γυναικών στις συγκεντρώσεις, μέχρι τα πολύχρωμα κομφετί με τα οποία «λουζόταν» όταν ανέβαινε στην εξέδρα ο Ερντογάν [...]" .

Προσκύνημα στην Παναγία των Βλαχερνών της Πόλης

"Ο ναός των Βλαχερνών υπήρξε το πιο γνωστό και το πιο φημισμένο ιερό της Παναγίας στην Κωνσταντινούπολη, με διαρκή ακτινοβολία σ' ολόκληρο τον χριστιανικό κόσμο.

[...] Το ναό έχτισε η αυτοκράτειρα Πουλχερία μεταξύ των ετών 450-453, έτος του θανάτου της και μαζί με τον Μαρκιανό (450-457) τη διακόσμησαν. Φαίνεται όμως ότι επί Λέοντος Α΄ (457-474) ο ναός ολοκληρώθηκε και απέκτησε λάμψη, ιδιαίτερα με τη δημιουργία του "αγίου λούσματος" και του αγιάσματος.

[...] Το γνωστότερο και σπουδαιότερο γεγονός είναι η σωτηρία της Πόλης κατά το 626 όταν πολιορκήθηκε από τα στρατεύματα των Αβάρων. Η εικόνα της Βλαχερνίτισσας λιτανεύτηκε στις επάλξεις από το γιο του απουσιάζοντος Ηρακλείου, τον Πατριάρχη Σέργιο (610-638) και το λαό. Η πολιορκία λύθηκε, η Πόλη σώθηκε και η σωτηρία αποδόθηκε στην Παναγία. Σύσσωμος ο λαός οδηγήθηκε με την εικόνα στον ιστορικό ναό όπου αγρύπνησε ψάλλοντας τον Ακάθιστο Ύμνο.

[...] Ύστερα από την πυρκαϊά του 1434 και την Άλωση, τα πάντα ερειπώθηκαν και ερημώθηκαν. Η φήμη και ο πλούτος του ιερού εξαφανίστηκαν. Έμεινε μόνο ο χώρος του αγιάσματος. Η περιοχή περιήλθε σε Οθωμανούς μέχρι το 1867, χρονολογία κατά την οποία αγοράσθηκε από την συντεχνία των Ορθοδόξων Ελλήνων γουναράδων, οι οποίοι έχτισαν πάνω από το αγίασμα ναϊσκο. Με την πάροδο του χρόνου και τις φροντίδες του Οικουμενικού Πατριαρχείου προστέθηκαν και άλλα προσκτίσματα και ο αρχαίος, ιερός, περιτειχισμένος χώρος απέκτησε την όψη που έχει σήμερα με κεντρικό σημείο αναφοράς το αγίασμα."

[Αθανασίου Παλιούρα, "Η Παναγία των Βλαχερνών", στον τόμο Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, 1989]

Βόλτα στην Πλατεία Τακσίμ της Πόλης

"... Η λέξη τακσίμ σημαίνει "διαιρώ, μοιράζω", αλλά και το μέρος απ' όπου διοχετεύεται το νερό. Το τεράστιο ξέφωτο όπου ο Νερβάλ περνούσε την ώρα του κοιτάζοντας το τοπίο, τους πωλητές και τα νεκροταφεία, εξαιτίας του κέντρου διανομής νερού που χτίστηκε δέκα χρόνια πριν από τον ερχομό του στην πόλη, οι κάτοικοι της Ιστανμπούλ πολύ αργότερα το ονόμασαν Τακσίμ. Το μέρος αυτό, που τριγύρω του πέρασα όλη μου τη ζωή, ακόμα έτσι το λένε. Από αυτό το μέρος, πριν το πούνε Τακσίμ, όπως ο Νερβάλ πέρασε και ο Φλομπέρ."

[Ορχάν Παμούκ, Ιστανμπούλ. Πόλη και αναμνήσεις, μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Ωκεανίδα]

Εκδρομή στη Χάλκη της Προποντίδας

Η Χάλκη (τουρκικά Heybeliada) είναι ένα νησί στην Προποντίδα (ή Θάλασσα του Μαρμαρά) και ανήκει στο σύμπλεγμα των εννιά μικρών νησιών, που είναι γνωστά ως Πριγκηπονήσια. Βρίσκεται μεταξύ των νησιών Αντιγόνη (Burgazada) και Πρίγκηπος (Büyükada), ενώ τα υπόλοιπα Πριγκηπονήσια είναι η Πρώτη (Kinalıada), η Πίτα (Kasikada), η Αντιρόβυθος (Sedefada), η Πλάτη (Yassiada), η Οξειά (Sivriada) και το Λαγονήσι (Tavsamada). Η Χάλκη υπάγεται διοικητικά στο νομό της Κωνσταντινούπολης κι έχει γύρω στους 3.000 μόνιμους κατοίκους. Τους θερινούς μήνες, όμως, ο πληθυσμός της φτάνει τους 10.000 κατοίκους, αφού αποτελεί τουριστικό θέρετρο και πόλο έλξης των εύπορων Τούρκων που χτίζουν εκεί τις εξοχικές τους επαύλεις. Για την αποτροπή της μόλυνσης, απαγορεύεται στο νησί η κυκλοφορία οχημάτων (εξαιρούνται τα ασθενοφόρα, τα αυτοκίνητα της αστυνομίας και της πυροσβεστικής και τα οχήματα των λοιπών υπηρεσιών). Κατά συνέπεια, οι μετακινήσεις στη Χάλκη γίνονται με τα πόδια, με άμαξες, με ποδήλατα ή και βάρκες.

Στην ανατολική πλευρά του νησιού βρίσκεται η Ναυτική Σχολή της Τουρκίας, ενώ στην βόρεια ακτή, στον γραφικό και καταπράσινο Λόφο της Ελπίδας, υψώνεται η Αγία Τριάδα, το ελληνορθόδοξο μοναστήρι του 11ου αιώνα, στο οποίο στεγάζεται και η περιώνυμη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, το λίκνο δηλαδή της Ορθόδοξης Θεολογίας. Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης λειτούργησε για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 1844 αλλά η λειτουργία του Θεολογικού Τμήματος της Σχολής διακόπηκε αιφνιδιαστικά από τις τουρκικές αρχές το 1971. Δυστυχώς, πριν από μερικά χρόνια και λόγω έλλειψης μαθητών ανακόπηκε και η λειτουργία του Λυκείου της Σχολής. Το κτίριο της Σχολής χτίστηκε το 1896 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Περικλή Φωτιάδη και (όπως είδατε στις φωτογραφίες που τράβηξα για σας) περιμένει καλοσυντηρημένο και καθαρό την επαναλειτουργία της Σχολής.

Ψώνια στο Μεγάλο Παζάρι της Κωνσταντινούπολης